Theo ông Mai Mạnh Hùng - Trưởng phòng Quản lý hoạt động bay, Cục Hàng không Việt Nam (HKVN), Tân Sơn Nhất trung bình có khoảng 42 chuyến cất - hạ cánh (CHC) mỗi giờ, cao hơn vào giờ cao điểm. Vì vậy, một vật thể bay xuất hiện trong khu vực hoạt động có thể ảnh hưởng đến nhiều chuyến bay.
Tối 11/8, UAV xuất hiện gần Tân Sơn Nhất khiến hàng loạt chuyến bay bị ảnh hưởng; trong đó, 3 máy bay phải bay chờ đến gần hết nhiên liệu và buộc hạ cánh khẩn cấp. Theo ông Hùng, sự việc cho thấy vật thể nhỏ vẫn có thể tạo rủi ro lớn, đặc biệt tại sân bay có mật độ khai thác cao.
Trước thực tế này, Cục HKVN đặt mục tiêu nâng cao năng lực phát hiện, nhận dạng và ứng phó với UAV từ sớm. Trước đây, cơ quan chức năng nhiều trường hợp chủ yếu nhận thông tin từ tổ bay, song vị trí và hướng di chuyển của vật thể đôi khi chưa đủ chính xác. Phát hiện sớm sẽ giúp lực lượng chức năng có thêm thời gian đánh giá, ra quyết định và giảm thời gian hạn chế hoạt động bay.
Hành khách di chuyển từ ống lồng ra máy bay tại TPHCM tối 13/8. Ảnh: NVCC.
Hệ thống này cũng hỗ trợ Tổ an toàn đường CHC đánh giá nguy cơ và quyết định thời điểm cho phép hoạt động bay trở lại khi bảo đảm an toàn.
Thực tế tối 13/8 cho thấy hiệu quả của việc phát hiện sớm. Theo ông Hùng, nhờ radar của Sư đoàn 367 phát hiện vật thể bay và thông báo cho các đơn vị hàng không, công an địa phương, hoạt động bay chỉ bị gián đoạn trong thời gian ngắn.
Cùng với công nghệ, Cục HKVN đang thúc đẩy cơ chế phối hợp giữa các lực lượng. Cơ quan này đã làm việc với Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an, trước mắt hướng tới thành lập Tổ công tác phát hiện, ứng phó UAV tại các sân bay trên cả nước. Tổ này sẽ hỗ trợ đánh giá tình huống, xử lý sớm và phối hợp với chính quyền, công an địa phương.
Mục tiêu là rút ngắn thời gian từ khi phát hiện vật thể bay đến khi xử lý, qua đó hạn chế gián đoạn khai thác. ACV cũng đang nghiên cứu trang bị thiết bị phát hiện vật thể bay từ sớm.
Tuy nhiên, theo cơ quan hàng không, công nghệ chỉ là một phần giải pháp. Bên cạnh đầu tư thiết bị, cần nâng cao nhận thức và có chế tài đủ mạnh để ngăn hành vi điều khiển UAV, thả diều không đúng quy định gần sân bay...